Bij ALEZ leren we samen om zelf je leven te leiden
Bij de Academie voor Leren en Zelfstandigheid (ALEZ) begeleiden we mensen met een verstandelijke beperking om steeds zelfstandiger te worden. In het kort betekent zelfstandigheid dat je je eigen keuzes kunt maken, dingen zelf kunt regelen en je plek kunt vinden en durft in te nemen in de samenleving.
Iedereen wil graag zelf bepalen hoe hij of zij leeft: waar je woont, wat je eet, hoe je je geld uitgeeft, en met wie je tijd doorbrengt. Maar niet iedereen vindt dit vanzelfsprekend of makkelijk. Daarom biedt ALEZ begeleiding en onderwijs op maat. We helpen(jong)volwassenen stap voor stap om hun talenten te ontdekken, zelfvertrouwen op te bouwen en vaardigheden te leren die nodig zijn om mee te doen in de maatschappij.
Wat betekent zelfstandigheid eigenlijk?
Zelfstandigheid is niet hetzelfde als “alles alleen doen”. Zelfstandigheid gaat er vooral om dat je zelf keuzes kunt maken, verantwoordelijkheid neemt en weet wat voor jou belangrijk is. Je mag daarbij best hulp vragen. Weten wanneer je steun moet vragen en waar je die steun kunt halen hoort óók bij zelfstandig zijn. Het lexicon Zelfredzaamheid van het SLO stelt dat zelfstandigheid vooral gaat over zelf op onderzoek uitgaan, oplossingen vinden en weten wanneer je om hulp kunt vragen.
Je kunt zelfstandigheid zijn op verschillende gebieden van het leven:
- Leren en denken (cognitief)
Zelfstandigheid betekent dat je leert hoe je je eigen leren en denken kunt sturen: weten hoe je een taak aanpakt, wanneer je hulp nodig hebt, of hoe je een plan maakt. StiBCO laat in een recente publicatie zien dat deze metacognitie (nadenken over je eigen denken) krachtiger wordt als je ook inzicht krijgt in je denkregels, geheugen en je planningsvaardigheden. - Omgaan met emoties
Zelfstandig omgaan met gevoelens zoals stress, boosheid of onzekerheid. Bijvoorbeeld: ik ben zenuwachtig voor een gesprek, maar ik weet hoe ik rustig kan worden. - Contact met anderen
Zelf beslissen met wie je omgaat en hoe je relaties onderhoudt. Bijvoorbeeld: zelf vrienden maken, leren “nee” zeggen, of hulp durven vragen zonder afhankelijk te worden. - Dagelijkse praktische dingen
Zelf koken, schoonmaken, reizen met de bus of je eigen contactgegevens kunnen invullen. Dit lijken kleine dingen, maar ze geven veel vrijheid. - Met geld omgaan
Je geldzaken begrijpen en zelf keuzes maken. Bijvoorbeeld trakteren als je met je familie een ijsje gaat halen omdat je zelf een bankpas hebt.. - Meedoen in de samenleving
Zelf bepalen hoe je wilt bijdragen. Bijvoorbeeld door werk, vrijwilligerswerk, sport, een hobby of meedoen in je buurt. Weten wat je talenten zijn en die kunnen inzetten.
Waarom is zelfstandigheid soms lastig?
Zelfstandig worden en zijn gaat niet vanzelf. De jongeren bij ALEZ hebben daar begeleiding bij nodig omdat ze beperkingen hebben die inherent zijn aan hun diagnose, waardoor ze moeite hebben met plannen of overzicht houden of moeite hebben om de wereld te begrijpen. Maar daarnaast lopen onze jongeren ook tegen zaken aan als:
- Onzekerheid of angst om fouten te maken, ze willen te het graag goed doen.
- (Te) afhankelijk zijn van familie of begeleiders, die hen vaak onbewust te veel uit handen nemen.
- Weinig contact hebben met de wereld buiten hun kleine kring
- Weinig geloof in eigen kunnen doordat succeservaringen ontbreken
Bij ALEZ kijken we vooral naar de mogelijkheden. Iedereen kan leren en groeien, in zijn eigen tempo, iedereen kan zelfstandiger worden.
Hoe helpt ALEZ bij zelfstandigheid?
Bij ALEZ staat alles wat we doen in het teken van steeds zelfstandiger worden. Zelfstandig worden betekent voor elke jongere iets anders. Voor de een is het alleen met de trein reizen, voor de ander met iemand anders dan de eigen ouders door de stad fietsen. Voor de een betekent zelfstandig zijn een boek lezen, voor de ander zelf je naam in kunnen vullen bij de intake in het ziekenhuis. Daarom is ALEZ kleinschalig en werken we met persoonlijke leerdoelen.
Deze stappen zetten we samen met de jongeren:
- Wat zijn je dromen?
Aan het begin van een nieuw academiejaar zitten we met de ouders en jongeren rond de tafel. Samen bespreken we wat je dromen zijn, wat de jongere nog wil leren. Dat vertalen we naar concrete, persoonlijke leerdoelen. - Aan het werk
De persoonlijke leerdoelen gaan we stap voor stap oefenen. Maar natuurlijk werken we aan veel meer doelen, die iedere jongere wil bereiken. Maar iedereen leert vooral door te doen, daarom gaan we er veel op uit en maken we gebruik van ervarend leren. - Evalueren en bijstellen
In februari en aan het einde van het academie-jaar evalueren we de persoonlijke leerdoelen en rapporteren daarover terug aan de ouders. We benoemen succes-ervaringen en vieren die met elkaar. - Gebruik van bewezen methodes
We werken met trainingen en oefeningen van bewezen methodes. We maken gebruik van Op je eigen wijze, Stibco, Leespraat en zijn lid van de Academie voor Zelfstandigheid. Maar we maken ook veel lesmateriaal zelf, toegespitst op onze thema’s en de interesses van de jongeren.
Academie voor Zelfstandigheid
ALEZ is lid van het samenwerkingsverband Academie voor Zelfstandigheid van de Vereniging GehandicaptenzorgNederland (VGN). Dit is een online leerplatform met veel verschillende lesmodules voor zelfredzaamheid, sociale vaardigheden, werknemersvaardigheden en vakvaardigheden. Uit het aanbod van de Academie voor Zelfstandigheid van de VGN, halen we onder andere die modules die onze jongeren helpen om te leren en leven in de samenleving. Lees hier alles over ons lidmaatschap.
Zo zelfstandig zijn onze jongeren-twee voorbeelden
Daniël gaat stage lopen bij Bomen, het eetcafé in de bibliotheek midden in het centrum van Breda. In de keuken van dit leuke eetcafé, kan hij direct zelfstandig aan de slag. Want op donderdag heeft hij van Koen, de chefkok. tijdens de kooklessen van ALEZ de juiste snijtechnieken geleerd. Ook heeft Koen hem geleerd wat het belang is van etiketten en de juiste beschrijvingen. Geleerd tijdens de lessen, geeft zelfstandigheid op de werkvloer.
En als het ALEZ-team haar eerste vergadering heeft voor het nieuwe academiejaar, kookt Daniël voor iedereen een heerlijke macaronischotel.
Toen Anna bij ALEZ kwam, maakte ze zichzelf zo klein mogelijk, durfde ze geen ruimte in te nemen. Fred, Anna’s vader op de ouderavond: ‘Anna kwam laatst thuis en toen was de loodgieter er, een man die ze nog nooit had gezien. Haar eerste reflex was wegduiken. Toen ik zei, “Anna, kom je even voorstellen”, zag ik haar denken: o ja, dat heb ik geleerd. Ze rechtte haar rug, stapte naar voren en stak haar hand uit: ‘Hallo, ik ben Anna!’
Zelfstandigheid geeft vrijheid
Zelfstandigheid zorgt ervoor dat je meer grip krijgt op je eigen leven. Het geeft vertrouwen, trots en vrijheid. Je hoeft niet alles alleen te doen, maar je weet wel hoe je zelf keuzes maakt en hoe je hulp kunt vragen wanneer dat nodig is. Zelfstandig zijn maakt gelukkig, dat geloven we bij ALEZ niet alleen, maar na vijf jaar ervaring weten we het ook zeker. Iedereen kan groeien in zelfstandigheid. We gaan samen op weg, stap voor stap, met oog voor ieders talenten en dromen.
Wil je dat jouw kind ook zelfstandig(er) wordt?
Iedere jongere verdient de kans om zich te ontwikkelen. Ook zonder diploma, ook zonder standaard route. Want wie blijft leren, groeit. En wie groeit, wordt sterker, zelfstandiger én gelukkiger. ALEZ biedt alternatieve routes, die passen bij je kind.
Bel of app Silvie op 06-20962394 of email naar info@alez-academie.nl.
